24.10.09 > 24.01.10
Chinese kunstenaressen getuigen over de evolutie en de complexiteit van hun maatschappij, die gegrepen is in de mallemolen van de industriële, technologische, sociale en artistieke boom. Hun werken, waarvan een aantal monumentale proporties aannemen, richten zich op niet mis te verstane wijze op de veranderingen en uitdagingen die dit immense land doormaakt in zijn confrontatie met de voortschrijdende globalisering en de contacten met het Westen.
Attitudes toont hoe vrouwelijke kunstenaars in het snel evoluerende China wegen verkennen om met het Westen en de rest van de wereld te communiceren in de taal van de kunst. De tentoonstelling laat ook zien hoe de unieke Chinese geest evolueert in de hedendaagse context, hoe de bijzondere culturele logica vertegenwoordigd is in de artistieke taal van vrouwen en hoe de jonge generatie van kunstenaars – in het bijzonder de vrouwen – de ontwikkelingen in de hedendaagse Chinese kunst ervaren tegen de achtergrond van de wereldwijde financiële crisis. Het standpunt van de kunstenaressen met betrekking tot deze onderwerpen is duidelijk aanwezig in hun verkenning van de ontologie van de kunst en van nieuwe artistieke methoden. In hun werk vinden we unieke, actuele elementen over de kunst en de hedendaagse maatschappij.
Attitudes weerspiegelt de houding van vrouwelijke kunstenaars ten opzichte van de sociale werkelijkheid. In tegenstelling tot hun mannelijke collega’s, die hun aandacht voor de werkelijkheid op een directe, intensieve en niet-conceptuele manier uitdrukken, stellen de vrouwen hun kijk op het leven voor op een manier die door houdingen wordt gekenmerkt. In zekere zin zijn die ‘houdingen’ een unieke kunstmethode geworden, eigen aan de vrouwelijke kunst in China. In de tentoongestelde kunstwerken zien we dat veel kunstenaressen zijde, katoen en de rode kleur combineren om het unieke van vrouwelijke Chinese kunst te tonen. Wat de Chinese vrouwelijke kunst onderscheidt van haar westerse tegenhanger is dat de westerse vrouwelijke kunst draait rond vrouwenrechten, terwijl de vrouwelijke Chinese kunst duidelijk meer aandacht besteedt aan traditie, cultuur en bespiegelingen rond realiteit en kunst zelf. Verschillende kunstwerken in de tentoonstelling geven dit zeer duidelijk weer, zoals Liu Liyun’s traditionele landschappen die zowel realiteit en illusie verbeelden, Chen Qingqing’s antieke kledingstukken met hun realistische stijl, Yin Xiuzhen’s grote voertuiginstallaties, Peng Wei’s papieren vrouwenlichamen, of Xing Danwens uitdrukking van het stedelijke leven, die zowel modern als traditioneel is. De tentoonstelling omvat ook het werk van een aantal zeer jonge kunstenaars, zoals Tao Na, die in haar werk de nadruk legt op de interactie met de toeschouwer en gebruik maakt van dagdagelijkse materialen waarmee de jonge generaties vertrouwd zijn.
Ondanks hun uiteenlopende leeftijden en achtergronden zijn ze allemaal voortdurend op zoek naar de wortels van hun cultuur en naar een ideale geestestoestand. Of het nu gaat om spectaculaire creaties of minuscule stukjes, hun werken zijn allemaal doorspekt met de traditie van de geschoolde Chinese kunstenaars; van de haastigheid van de postindustriële maatschappij is er geen spoor. In een zekere mate heeft de Chinese kunst van het Westen geleerd.
De nieuwe generatie Chinese kunstenaars tracht echter afstand te nemen van de symbolistische drang van de Chinese actuele kunst in China, die nog diep geworteld zit in de westerse mentaliteit. Zij maken kunstwerken die eerder van een “oosterse” ingesteldheid getuigen. Op het vlak van teneur en esthetiek is er een zekere verwantschap tussen Oost en West. Gerhard Richter, bijvoorbeeld, een prominente Duitse schilder, laadt zijn werk op met een filosofische inhoud. De landschappen van Liu Liyun (boom, water, wolk, traditionele woning, enz.) zijn intrinsiek gelijkaardig aan de beelden van Gerhard Richter (een dagdagelijks tafereel, lege landschappen, politiek getinte persbeelden, enz.). Wat beide kunstenaars desondanks van elkaar onderscheidt is het feit dat de “leegheid” van Gerhard Richter’s schildertechniek coherent is met de filosofie van Martin Heidegger, van Friedrich Nietzsche en van een aantal andere existentialisten, en dat ze een sterk conceptuele dimensie heeft. De werken van Liu Liyun, daarentegen, staan voor een Chinese filosofische traditie die beschreven wordt als het “percipiëren van de Tao met het confucianisme” en voor de spirituele toestand van het oosterse Boeddhisme. De westerse emfase op kunst als conceptie en op het verlangen naar politiek activisme vonden hun aansluiting bij de marxistische traditie vanaf het ontstaan van de Frankfurter Schule met Jürgen Habermas als epigoon, en weerspiegelen de culturele logica van de postmoderne filosofie, of van het late kapitalisme, met Frederic Jameson als epigoon. In het Oosten, in het bijzonder in China waar het confucianisme diep in de mentaliteit geworteld is, ging de gestage globalisering echter niet gepaard met de opkomst van de westerse filosofie als dominante ideologie. Er is, in tegendeel eerder een trend merkbaar van terugkeer naar de traditie, die zijn uiting vindt in de werken van een aantal nieuwe meesters, in een aantal nieuwe schilderijen in inkt en waterverf, en in de zogenaamde “volkse kunst”. Als je de Chinese kunst van de laatste jaren observeert, merk je dat de inkeer- en terugkeerbeweging reeds is ingezet, langzaam maar zeker. Het collectieve zelfbewustzijn van de kunstenaars geboren in de jaren ’60 en ’70 laat de opkomst doorschemeren van het nationale bewustzijn en van de vooruitgang van de nationale cultuur. Vrouwelijke kunstenaars zoals Yin Xiuzhen, Cui Xiuwen, Liu Liyun and Xing Wendan, illustreren die tendens duidelijk.
Geschoolde Chinese kunstenaars zijn al altijd mentaal heel sterk geweest. Hun werk blaakt van zelfvertrouwen en vastberadenheid. Hun kracht is te vergelijken met een druppel water die de kracht van de bodem van de oceaan bevat en strookt intrinsiek met het patroon van ‘Attitudes’. Uiteraard is er veel meer nodig om de erfenis van de oosterse geest verder te zetten, dan enkel het gebruik van traditionele elementen en symbolen. De stilistische regressie wordt gekenmerkt door een traditionele geest en oosters zelfbewustzijn. In wezen gaat het om een regressie van de artistieke context.
Attitudes omvat 38 kunstwerken: werk van zowel bekende namen, zoals de in China en internationaal invloedrijke kunstenaars Yin Xiuzhen, Yu Hong, Cui Xiuwen, Jiang Jie en Xing Wendan, maar ook van 12 jonge kunstenaars die staan voor de nieuwe generatie, waaronder Peng Wei, Song Kun, Han Yajuan en Tao Na.
De tentoonstelling is een uitstekend podium voor de vrouwelijke Chinese kunstenaars, een gelegenheid niet alleen om hun talent en verdienste te tonen, maar ook om inzichten uit te wisselen met hun westerse collega’s.
KUNSTENAARS:
CHEN QINGQING, LIU LIYUN, PENG WEI, YIN XIUZHEN, XING DANWEN, HAN YAJUAN, TAO NA, YU HONG, IANG JIE, CUI XIUWEN, SONG KUN, XIANG JING
CHEN QINGQING, LIU LIYUN, PENG WEI, YIN XIUZHEN, XING DANWEN, HAN YAJUAN, TAO NA, YU HONG, IANG JIE, CUI XIUWEN, SONG KUN, XIANG JING
ORGANISATIE:
NAMOC, National ArtMuseum of China (Beijing), EUROPALIA International, de Dienst Cultuur van de Stad Brussel met de steun van het Schepenambt voor Cultuur van de Stad Brussel.
NAMOC, National ArtMuseum of China (Beijing), EUROPALIA International, de Dienst Cultuur van de Stad Brussel met de steun van het Schepenambt voor Cultuur van de Stad Brussel.
